PROJEKTOWANIE GIER OD KUCHNI

17 lutego 2021

avatar.jpg

Autor: Łukasz Wrona

Kiedy już kończymy prezentację poświęconą zaletom wykorzystania planszówek, albo zamykamy warsztaty poświęcone doborowi odpowiedniego rodzaju gry, przychodzi czas na precyzyjny plan działania. Pojawiają się wówczas pytania dotyczące wymaganego zespołu, kolejności podejmowanych czynności, harmonogramu prac oraz potrzebnego budżetu. Odpowiedzią może być ten poradnik, w którym dzielimy się naszym zawodowym know-how.

Jeśli zastanawiasz się, czy potrzebujesz zamówić grę planszową, polecam Ci ten wpis.

W przypadku gdy zastanawiasz się nad odpowiednim rodzajem gry – np. karcianej czy wielkoformatowej – pomocny będzie na pewno ten tekst.

W obu przypadkach zainteresować cię może także nasz krótki test, który pozwoli Ci zorientować się w potrzebach i możliwościach Twojej organizacji lub instytucji.

Z niniejszego artykułu dowiesz się:

  • jakie są etapy pracy nad grami,
  • kto wchodzi w skład zespołu projektowego,
  • jak długo to trwa,
  • ile to kosztuje

1. OGNIWA

Tworzenie gier to dość złożony proces, który można podzielić na cztery główne ogniwa. Każde z nich związane jest najczęściej z innym podmiotem, który odpowiada za osobne działania. Niektóre ogniwa pracują symultaniczne, inne zaś są uruchamiane dopiero po zakończeniu pracy przez poprzednie. 

TWÓRCY

Pod tym pojęciem rozumiemy bezpośredni zespół osób, który odpowiada za powstanie gry od pomysłu do wysyłki gry do druku. Możemy wyróżnić 3 główne filary tego zespołu: osoby odpowiedzialne za fabułę gry, jej mechanikę oraz grafikę. 

Aby stworzyć fabułę gry, trzeba określić dobrze cel jaki ma realizować gra, poznać potrzeby zamawiającego, wyłuskać kluczowe tematy i wątki, przeprowadzić kwerendę naukową, wgryźć się w problem, który chcemy poruszyć w grze. Fabuła to także przedstawiony świat gry – jego realia, bohaterowie, lokacje, wydarzenia i oczywiście cała warstwa tekstowa (np. wprowadzenie w formie opowiadania). 

Kwerenda i prototypowanie gry wielkoformatowej "Zadwórze 1920" dla Fundacji Armenian Foundation

Drugim filarem jest praca nad mechaniką gry, czyli jej zasadami. Poczynione założenia fabularne staramy się zapisać podstawowymi algorytmami. Następnie twórcy prototypują grę, czyli tworzą jej pierwsze egzemplarze, za pomocą których grę można testować. To ostatnie polega na prowadzeniu próbnych rozgrywek mających na celu weryfikację założeń, poprawę zasad, dopracowanie funkcjonalności a czasami np. skrócenie czasu rozgrywki. Testy prowadzone są przez autorów, ale biorą w nich udział przede przede wszystkim przedstawiciele grupy docelowej, np. dzieci. 

 

Testowanie zasad gry wielkoformatowej "Zadwórze 1920"

Ponadto do twórców zaliczamy także osoby odpowiedzialne za warstwę wizualną gry – ilustratorów i grafików. To ich praca powoduje, że pudełko z grą przykuwa uwagę, a ilustracje na kartach czy planszy tworzą odpowiedni nastrój. 

Nie można zapomnieć także o tekściarzach odpowiedzialnych w niektórych wypadkach za stworzenie fabularnych opisów na karty czy broszurę, redaktorach i korektorach. W skład zespołu wchodzi też specjalista od składu plików do druku i odpowiedniego ich przygotowania pod wytyczne drukarni. 

Gra wielkoformatowa "Zadwórze 1920" tuż po rozgrywkach z uczniami w Oławie

WYDAWCA

W przypadku gier mam na myśli podmiot, który firmuje, a nierzadko inicjuje całe przedsięwzięcie. To jego logo pojawi się na pudełku lub roll-upie z grą. Zazwyczaj to wydawca zarządza też finansami – pozyskuje je i odpowiada za płatności. On również decyduje w jaki sposób gra będzie następnie wykorzystywana i co się z nią stanie po wyczerpaniu nakładu. Z naszej perspektywy wydawcami są najczęściej instytucje kultury (muzea, centra kultury, galerie, centra młodzieży itd.), samorządy, organizacje pozarządowe (stowarzyszenia i fundacje) oraz firmy. Oczywiście tworzyliśmy gry także dla wydawnictw, które zajmują się planszówkami.

Gra planszowa stworzona dla Wydawnictwa Wysoki Zamek oraz krakowskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej

PRODUCENT

W przypadku gier producentem będzie zazwyczaj drukarnia. To jej zlecamy druk planszy, pudełka, kart, żetonów, instrukcji itp. To ona również zajmuje się konfekcjonowaniem komponentów, pakowaniem ich i składaniem gier w całość. Niestety w Polsce nie działa zbyt wiele drukarni, którym można zlecić profesjonalny druk gier karcianych lub planszowych. W mniejszych zakładach lub takich, które gry drukują okazjonalnie, mogą wystąpić problemy z jakością wykorzystanych surowców – papieru, kartonu, folii. Dlatego też odradzamy drukowanie w firmach, które zajmują się głównie książkami, katalogami czy opakowaniami. 

Czasami do gry potrzebne są dodatkowe elementy – drewniane akcesoria, znaczniki, wielkie figury czy olbrzymich rozmiarów plansza. Współpracujemy z przedsiębiorcami, którzy wykonują dla nas te elementy.

Plansza, kostki idrewniane znaczniki - każdy z tych elementów został zamówiony u innego wykonawcy; "Chocim. Potęga husarii" - gra stowarzyszenia Pospolite Ruszenie Szlachty Ziemi Krakowskiej

DYSTRYBUTOR

Ostatnie, ale w wielu przypadkach bardzo ważne ogniwo. Kluczowe w projektach komercyjnych, w których zaprojektowane i wydrukowane gry ktoś musi sprzedać. Dystrybutorem może być specjalna agencja, hurtownia lub sklep (np. internetowy). W przypadku mniejszych przedsięwzięć – np. muzealnych – dystrybutorem będzie lokalny sklepik z pamiątkami i publikacjami a tym samym zapewne sam wydawca.

Oczywiście o dystrybucję musimy zadbać także wtedy gdy nie zamierzamy czerpać z produkcji zysków, np. wtedy gdy nakład gry powinien trafić do szerokiego grona odbiorców bezpłatnie. Ktoś musi stworzyć odpowiednie kryteria, profil beneficjenta, zadbać o kontakt, pakowanie gier i ich wysyłkę oraz potwierdzenia odbioru. Przez dystrybucję możemy rozumieć także zarządzanie gotową grą wieloosobową lub wielkoformatową, którą można wypożyczać innym podmiotom lub organizować z nimi wspólne wydarzenia w oparciu o grę. 

2. MODELE WSPÓŁPRACY

Tworzenie gry to wieloetapowy proces. Możesz spróbować przejść przez niego sam lub zdecydować się na wybraną formę współpracy. Wymyślanie, testowanie, ilustrowanie i drukowanie gier to nasza praca (i pasja). To co przeczytasz poniżej, to oczywiście tylko nasze sugestie dotyczące współdziałania. W taki bowiem sposób najczęściej ww. wydawcy pragną z nami współpracować.

Samodzielnie – wówczas nasza rola ogranicza się do przeprowadzenia kursu lub szkolenia z zakresu projektowania i wydawania gier. W zależności od potrzeb konsultujemy powstający projekt, opiniujemy prototyp, doradzamy zmiany, wysyłamy propozycje oprawy graficznej, dzielimy się namiarami na artystów czy drukarnie. Większość pracy wykonywana jest jednak przez pomysłodawców gry – muzealników, animatorów, działaczy NGOs. 

We współpracy – czyli w oparciu o powołany zespół złożony z przedstawicieli wydawcy (np. kustoszy, ekspertów, animatorów, dydaktyków, specjalistów ds. promocji) oraz naszych projektantów. Dzielimy się wówczas zadaniami, tworzymy wspólnie harmonogram, pracujemy w oparciu o wyznaczone etapy. Najczęściej najściślej działamy na początkowych etapach, podczas sesji koncepcyjnych, w których zastanawiamy się nad najciekawszym pomysłem na grę i wykorzystaniu w niej zasobów wydawcy (np. artefaktów, przestrzeni, kompetencji edukatorów). 

Poprzez powierzenie – w tym wypadku staramy się wspólnie określić zapotrzebowanie wydawcy i na tej podstawie tworzymy całą grę samodzielnie. Pomaga nam w tym specjalne spotkanie z przedstawicielami wydawcy, w której korzystamy z naszej analizy. Opisaliśmy jej najważniejsze założenia w artykule „8 pytań do pomysłodawców gier”.

W trakcie prac przedstawiamy cyklicznie efekty naszych działań, zapraszamy do udziału w testach gry, konsultujemy wybór stylu graficznego i kluczowych komponentów. Będziemy na bieżąco informować Cię o postępach w pracach. 

Praca nad każdą grą wygląda nieco odmiennie, więc finalny model współpracy jest dopracowywany indywidualnie.

Planszówkę "Kaprysy króla Sasa" stworzyliśmy dzieki merytorycznej współpracy z wydawcą - Muzeum Regionalnym w Kutnie

3. HARMONOGRAM

Znasz już ogniwa składające się na proces produkcyjny gry. Wiesz, jak ona powstaje od pomysłu do wydruku. Teraz dowiesz się, jak wiele czasu zajmują takie działania. Jest to szczególnie cenna informacja w przypadku uwzględniania gry w konkursach grantowych – np. Patriotyzm Jutra

Podajemy łączny czas na stworzenie danego rodzaju gry – zawiera on w sobie działania twórców jak i producentów. Zazwyczaj od pewnego etapu prace nad fabułą, mechaniką i grafiką zachodzą na siebie. Gdy jesteśmy pewni ogólnego konceptu gry, zaczynamy tworzenie szczegółowych zasad a treści pojawią się z czasem. Gdy jeszcze podczas testów gry szlifujemy mechanikę, ilustratorzy mogą tworzyć już karty na okładkę lub layout kart. Poniżej wskazujemy liczbę miesięcy, które są niezbędne na przygotowanie wartościowego produktu, jakim jest gra:

  • Gry wielkoformatowe: 3-6 miesięcy
  • Gry karciane: 6-12 miesięcy
  • Gry planszowe i wieloosobowe: 9-12 miesięcy

Sam wydruk zajmuje zazwyczaj od 4 do 6 tygodni.

Oczywiście, im tego czasu więcej, tym lepiej dla jakości gry. Im więcej elementów musi uwzględnić gra, tym więcej testów i spotkań roboczych potrzebujemy zorganizować .

Jeśli nie dysponujesz komfortem czasu, to zastanówmy się wspólnie, czy nie lepszy byłby inny rodzaj gier, lub zastąpmy stworzenie nowej planszówki oryginalnymi warsztatami. 

W przypadku, gdy nie goni Cię czas, a chciałbyś jednocześnie zaangażować lokalną społeczność w pracę nad grą, to polecamy nasz model partycypacyjny. Napiszemy o nim już wkrótce na blogu. Jeśli nie chcesz go przegapić, zapisz się do naszego newslettera

6 tygodni trwał druk gry "Chocim. Potęga husarii". To tydzień dłużej niż ciągnęło się oblężenie tytułowej twierdzy w 1621 roku.

4. BUDŻET

Poniższe dane są efektem naszego blisko 10-letniego doświadczenia w “zawodzie”, zaprojektowania blisko 30 różnych gier i aktywnego udzielania się w środowisku wydawców i twórców gier oraz samych graczy. 

Rozróżniamy koszty, które związane są z projektowaniem gry (czyli działania twórców) oraz te, które dotyczą jej produkcji (wydruku, zakupu dodatkowych elementów, pakowania itd.). 

Koszty projektowania gry

Od czego zależą koszty związane z projektowaniem gry?

  • Rodzaj, wielkość, złożoność gry
  • Czas na jej stworzenie
  • Stopień wstępnego dopracowania 
  • Rodzaj i skala oprawy graficznej
  • Zakres wiedzy o tematyce gry (konieczność przeprowadzenie kwerendy, obecność eksperta w zespole, dostęp do literatury) 

Rząd wielkości omawianych kosztów wynosi zasadniczo:

  • Opracowanie gry (fabularne i mechaniczne) – od 10 tys. do 50 tys.
  • Kreacja graficzna – od 5 tys. do 20 tys.
  • Korekta, redakcja – od kilkuset zł do 3 tys.
  • Skład plików – ok. 2-3 tys.

Koszty produkcji gry

Czynniki wpływające na kalkulację kosztów produkcji gry:

  • Rodzaj, jakość i liczba komponentów
  • Nakład
  • Czas realizacji
Opracowanie własne

Podsumowując ciężko precyzyjnie odpowiedzieć, ile kosztuje stworzenie gry. Starałem się przybliżyć złożony proces jej tworzenia, zespół, który jest w to zaangażowany oraz czas, jaki musi na to poświęcić. Na to jak odebrana zostanie gra wpłynie też jakość dobranych komponentów i poziom wydruku. Ceny różnić się będą w zależności od konkretnego pomysłu. 

Wiele gier edukacyjnych wydawanych jest w Polsce w oparciu o dotacje i granty. W jednym z najbliższych tekstów poruszymy ten temat. Zdecydowanie polecamy jednak myślenie o grze jako projekcie długofalowym, który musi dojrzeć, który musi zostać świetnie przemyślany, zaprojektowany i wyprodukowany. Czasami lepiej więc prace podzielić na etapy, które wymagają wówczas znacznie mniejszych nakładów, m.in. finansowych.

Wszystko po to aby uzyskać finalnie radość i zainteresowanie odbiorców; gra wielkoformatowa "Trójpłatomania"

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Kontakt

Projekt Rekreator
Łukasz Wrona

 

+48 660 730 930
kontakt@projektrekreator.pl

 

NIP: 6762378409

REGON: 380771898